Art Revisited logo
Henk Helmantel - Meesterschilder
3 oktober 2020 tot en met 5 september 2021
Drents Museum
Home Kunstenaars Henk Helmantel
Terug naar overzicht

Henk Helmantel

Henk Helmantel Henk Helmantel (1945) is een geboren en getogen Westeremder. Henk Helmantel is de middelste van vijf kinderen en groeide op als kind van een echtpaar dat een eigen kwekerij had in het Groningse Westeremden.
Al vroeg bleek zijn aanleg voor tekenen en voor zijn twaalfde jaar besloot hij kunstschilder te willen worden. Helmantel volgde van 1961 tot 1965 de opleiding tot kunstschilder aan de Academie Minerva in Groningen.
Hoewel de opleiding in velerlei opzichten goed was te noemen, was de praktische begeleiding bij het ambachtelijk schilderen niet optimaal. In april 1967 vestigde hij zich in zijn geboortedorp Westeremden om het vak uit te oefenen. In september volgde de verhuizing naar de nieuwe pastorie naast de Andreaskerk.

Henk Helmantel is inmiddels een van de meest bekende levende Nederlandse kunstschilders geworden. Hij voelt zich sterk verbonden met de traditie van meer dan 500 jaar West-Europese schilderkunst. Helmantel wordt in het algemeen beschouwd als een fijnschilder. Dit houdt in dat hij zijn onderwerpen op een realistische manier weergeeft. Hij schildert veel stillevens en interieurs van middeleeuwse kerken en kloosters. Hij richt zich met name op de romaanse en vroeg-gotische bouwkunst, zowel in Nederland als andere gebieden in West-Europa. Zijn christelijke levensovertuiging speelt een belangrijke rol in zijn beleving van schepping en cultuur.
Zijn inspiratie vindt hij met name in eenvoudige gebruiksvoorwerpen uit diverse culturen, maar ook vruchten en groente als appels, peren, tomaten, witlof, uien, granaatappels, druiven enzovoorts zijn te vinden in zijn stillevens. De voorwerpen zijn zo neergezet dat er een evenwichtige compositie van vormen en kleuren ontstaat, terwijl helder licht van rechts valt. De kunstenaar maakt eerst een schets op paneel. Dat wordt vlot en dun ingeschilderd. In de tweede fase wordt meer verf gebruikt die kleur, licht en schaduw meer verband en betekenis geven. Daarna volgt waar nodig een laag glacis voor de verdieping van kleur en sfeer. Soms is hier en daar nog een vierde behandeling nodig ter optimalisering van het juiste effect. Door de voorwerpen met zoveel aandacht te schilderen, tilt hij ze boven het alledaagse uit.

In de stillevens en kerkinterieurs van Henk Helmantel is de invloed van de zeventiende-eeuwse schilderkunst merkbaar aanwezig, vooral van Rembrandt en van Vermeer wat betreft de lichtbehandeling. Ook latere meesters als Floris Verster, Dick Ket en Mondriaan zijn van grote betekenis geweest.

De voorwerpen op het stilleven zijn merendeels oud, gebruikt en soms bijna versleten. Ondanks het gehavende uiterlijk der dingen vormt het stilleven een beeld dat schoonheid, rust en evenwicht uitstraalt. Vanuit zijn geloofsovertuiging staat bij Helmantel de schoonheidsbeleving centraal. Helmantel vraagt aandacht en respect voor eenvoudige dingen die eveneens tot Gods schepping behoren. Door de voorwerpen met zoveel aandacht te schilderen, tilt hij ze boven het alledaagse uit. Op schilderkunstig niveau gaat het hem primair om de compositie, lijn, kleur en vlakverdeling, meer dan om de objecten zelf. Hij zoekt de onderlinge band en de harmonie tussen de verschillende elementen. Steeds meer schildert hij delen van de voorstelling met grove kwast of paletmes, tegelijkertijd de suggestie wekkend dat het fijngeschilderd is. Deze manier van werken biedt hem ook de mogelijkheid op groter formaat te werken.

De schoonheidsbeleving die bij Helmantel in zijn stillevens centraal staat, legt hij ook vast in de kerkinterieurs van Gotische en Romaanse kerken. Deze ruimtes stralen soberheid en sereniteit uit. Fijne kleurnuances verlevendigen de architectuur en de verschillende vlakken en vormen zorgen samen met de toepassing van het perspectief voor de suggestie van ruimtelijkheid. Hij laat zich bij deze interieurs door dezelfde sfeer inspireren waar Saenredam ook al door getroffen werd: de serene rust die zo kenmerkend is voor Romaanse en vroeg-gotische kerken met de sobere protestantse invulling van de ruimte.
Website: www.helmantel.nl

Producten

Kunstwerken

Dode mol
23862
15.5x23cm
Dode mol
Visskelet in bakje, terugdenkend aan Kees Stoop
23861
31x45cm
Visskelet in bakje, terugdenkend aan Kees Stoop
Perziken op wit kleed
23860
50x74cm
Perziken op wit kleed
Tinnen schaaltje met drie zachtgroene eieren
23859
22.5x33cm
Tinnen schaaltje met drie zachtgroene eieren
Deur in een boerderij te Chaudenay, Frankrijk
23858
62x46cm
Deur in een boerderij te Chaudenay, Frankrijk
Houten nap met eieren
23857
30x37cm
Houten nap met eieren
Twee venkelknollen tegen grijsblauw
23812
37x35cm
Twee venkelknollen tegen grijsblauw
Gele nap met witte eieren
23811
30x36.5cm
Gele nap met witte eieren
Zelfportret
23810
28.5x21cm
Zelfportret
Bemoste en verweerde kloostermoppen tegen blauw
23809
86x122cm
Bemoste en verweerde kloostermoppen tegen blauw
Stilleven met 2 flesjes en Chinees schaaltje
23808
28x34cm
Stilleven met 2 flesjes en Chinees schaaltje
Stilleven met wijnfles en brood
23807
60x77cm
Stilleven met wijnfles en brood
Delfts witte schaal met 3 uien
23806
46x61cm
Delfts witte schaal met 3 uien
Appels in houten nap
23776
38x49.5cm
Appels in houten nap
Zout laden bij de sodafabriek in Delfzijl
23775
113x122cm
Zout laden bij de sodafabriek in Delfzijl
Stilleven met gotische documentenkist, granaatappels en blauwe doos
23774
75.5x105cm
Stilleven met gotische documentenkist, granaatappels en blauwe doos
Trapopgang naar de slaapzaal van klooster le Thoronet
23773
53x38.5cm
Trapopgang naar de slaapzaal van klooster le Thoronet
Zuidmuur met deur in de kerk van Bäl op Gotland
23772
92x96cm
Zuidmuur met deur in de kerk van Bäl op Gotland
Romeins glas met tomaatjes
23771
74x80cm
Romeins glas met tomaatjes
Uienstilleven met grote fles
23770
81x122cm
Uienstilleven met grote fles
Het bijbeltje van oma Hollaar
23751
37x30cm
Het bijbeltje van oma Hollaar
Granaatappel
23750
16.5x20cm
Granaatappel
Stilleven met rode trommel en streng knoflook
23662
85x92cm
Stilleven met rode trommel en streng knoflook
De slaapzaal van klooster le Thoronet met uitzicht in de kerk
23661
68x84.5cm
De slaapzaal van klooster le Thoronet met uitzicht in de kerk
Tweede portret Jan Pieterszoon Sweelinck naar gravure  Jan Harmensz. Muller
23622
85x71cm
Tweede portret Jan Pieterszoon Sweelinck naar gravure Jan Harmensz. Muller
Stilleven met groene flessen en kan
23597
75x90cm
Stilleven met groene flessen en kan
Tomatencompositie
23596
60x94cm
Tomatencompositie
Bouwfragmenten van klooster Aduard
23587
122x160cm
Bouwfragmenten van klooster Aduard
De kerk van Pilsum, Oost Friesland
23580
75x92cm
De kerk van Pilsum, Oost Friesland
Gezicht op de stenen preekstoel van de kerk in Fransum
23579
122x101cm
Gezicht op de stenen preekstoel van de kerk in Fransum